... cultuur en natuur beleven

Berend Lehmann Museum voor Joodse Geschiedenis en Cultuur

Judenstraße 25 | 38820 Halberstadt | ›› Berend Lehmann Museum für jüdische Geschichte & Kultur

Het Berend Lehmann Museum voor Joodse geschiedenis en cultuur is naar de hofjood Berend Lehmann (1661 – 1730) vernoemd, een van de belangrijkste hofjoden te zijner tijd. Vanuit Halberstadt werkte hij voor de hofhoudingen van Pruisen, Hannover, Braunschweig, maar vooral voor August de Sterke in Saksen.

Vanuit deze sterke positie kon Berend Lehmann veel doen voor de verbetering van de situatie in Halberstadt, maar ook in Polen. Zijn zakelijk activiteiten trokken meer ondernemers en kooplieden aan en Lehmann maakte het mogelijk dat ook arme Joden zich hier voorgoed konden vestigen.

Voor Lehmann was het belangrijk, het religieuze leven van de Joodse gemeenschap te vorderen. Zo financierde hij vanaf 1696 de eerste druk van de Babylonische Talmoed in Duitsland. Rond 1700 stichtte hij in Halberstadt de Klaussynagoog als leerhuis. De imposante barokke synagoog, die Berend Lehmann voor de Joodse gemeenschap financierde werd in 1712 ingewijd.

De activiteiten van Berend Lehmann brachten de Joodse gemeenschap in Halberstadt tot bloei.

Ter herinnering aan de Joodse gemeenschap in Halberstadt Ter herinnering aan de Joodse gemeenschap in Halberstadt
De Klaussynagoog De Klaussynagoog

De Mikwe

Vroeger hoorde bij iedere Joodse gemeenschap een ritueel bad. Letterlijk vertaalt betekent mikwe levendig water. De mikwe dient niet de hygiëne, met het onderdompelen in het bad vindt niet de lichamelijke reinheid, maar de rituele reinheid plaats.

Het water van een mikwe moet levendig – stromend – water zijn. Daarom worden op vele plaatsen zogenaamde grondwater-mikwaot gebouwd, die meestal onder de aarde ter hoogte van de grondwaterspiegel lagen. Tegenwoordig wordt ook regenwater gebruikt.

Het mikwenhuis Het mikwenhuis
Ruïne van de barokke synagoog Ruïne van de barokke synagoog
Kijkje in het Berend-Lehmann-Museum Kijkje in het Berend-Lehmann-Museum
Het Berend Lehmann Museum voor Joodse Geschiedenis en Cultuur vanuit het MuseumsKaffee Hirsch Het Berend Lehmann Museum voor Joodse Geschiedenis en Cultuur vanuit het MuseumsKaffee Hirsch

Het Mikwe-huis

De kern van het Berend Lehmann Museum is de grotendeels bewaard gebleven mikwe (rituele bad) van de voormalige Joodse gemeenschap in Halberstadt. Het rituele bad was tot circa 1938 in gebruik en werd in 1954 deels vernietigd. De mikwe bevindt zich in de kelder van een in de 16de eeuw gebouwd vakwerk-rijenhuis in de Judenstraße 26. In het gebouw bevindt zich een rijkelijk versierde keldermikwe uit het jaar 1891. Er werden onder andere gewelven ingebouwd, die boven de begane grond uitstaken, om zo de juiste hoogte te bereiken. Het rituele bad en de rest van de inrichting zijn bewaard gebleven. De architectonische structuren van de ruimte is gereconstrueerd.

Hier wordt de centrale functie van de mikwe in het religieuze leven getoond. Verborgen door de rijtjeshuizen en de huizen van de Bakenstraße stond in de Joodse wijk bij de Domplatz de barokke synagoog. De mikwe is naat de synagoog en het kerkhof een van de belangrijkste faciliteiten binnen een Joodse gemeenschap. Over het algemeen bevond zich de mikwe in de omgeving van de synagoog. Zoals dat ook in Halberstadt het geval was.

MuseumsKaffee Hirsch

De Joodse keuken spiegelt de veelzijdigheid van het koken. De Joodse religieuze regels bepalen echter de bereidingswijze. Toegestaan is alleen het vlees van bepaalde dieren, zoals rund, lam en gevogelte. Streng verboden is het mengen van melk- en vleesproducten.

De geboden worden aan de producten en gebruiken in de regio’s aangepast, waar de Joden leven. Zo kan de keuken van het Midden-Oosten domineren, maar ook de Sefardische of de Oost-Europese keuken.

Het MuseumsKaffee Hirsch biedt deze traditie volgend gerechten uit verschillende regionale keukens aan.

Mei - Oktober Di. - Zo. 10 - 17 uur
November - April Di. - Zo. 10 - 16 uur

Volwassenen 4,00 € | met korting 2,00 €

Rondleiding door het Museum 30,00 € + 2,00 € entree per persoon
Rondleiding door het Joodse Halberstadt 7,00 € per persoon - minimaal 70,00 €

MuseumsKaffee Hirsch

Dinsdag - Zondag vanaf 11.00 uur
Maandag gesloten

Gratis parkeren op de grote parkeerplaats onderaan de Peterstrap. Vooral in het weekend.

Betaald parkeren in de directe omgeving van het museum en de synagoog.

Geen informatie


Zien & Doen in de Omgeving